Przejdź do treści
Odkryj Seszele
Kuchnia i przyroda

Ciekawostki o Seszelach: coco de mer, żółwie i historia

Redakcja Odkryj Seszele6 min czytania
Ciekawostki o Seszelach
Fot. NorbertNagel, CC BY-SA 4.0

Ciekawostki o Seszelach dotyczą wysp na Oceanie Indyjskim, których kultura łączy wpływy francuskie, brytyjskie, indyjskie i afrykańskie. W tym tekście znajdziesz najważniejsze fakty o geografii, języku, historii, unikalnej roślinie coco de mer i żółwiach olbrzymich. Na końcu jest lista tego, od czego zacząć planowanie wyjazdu.

Ciekawostki o Seszelach: gdzie leżą i z czego się składają?

Seszele to państwo wyspiarskie na Oceanie Indyjskim, złożone z 115 wysp. Leżą około 1500 kilometrów na wschód od lądu Afryki, czyli 800 mil morskich. Stolica Victoria znajduje się na wyspie Mahé, największej z wysp. Pozostałe duże wyspy to Praslin i La Digue. Całe państwo ma powierzchnię 457 km², a woda nie zajmuje w tym obszarze istotnej części. Najbliższe sąsiedztwo tworzą Malediwy, Komory, Madagaskar, Mauritius, francuskie departamenty Majotta i Réunion oraz archipelag Chagos.

Wyspy dzielą się na dwie grupy. Wyspy wewnętrzne są granitowe, leżą blisko siebie i na nich mieszka zdecydowana większość ludności. Tam stoi większość kurortów. Wyspy zewnętrzne są koralowe i prawie niezamieszkane, a dotrzeć do nich można głównie prywatnym jachtem albo małym samolotem między lokalnymi lotniskami polowymi.

Więcej o wyspach i trasach między nimi znajdziesz w przewodniku po Seszelach.

Jakim językiem mówi się na Seszelach?

Język Seszeli to kreolski seszelski, nazywany też seselwa. Oficjalnie obowiązują trzy języki: kreolski seszelski, angielski i francuski. Mniejszość posługuje się tamilskim. Nazwa państwa brzmi po kreolsku Repiblik Sesel.

Ludność Seszeli tworzą przede wszystkim Seselwa, czyli Seszelczycy kreolscy. Mieszkańców określa się więc jako seszelskich lub seselwa. Kultura łączy wpływy francuskie, brytyjskie, indyjskie i afrykańskie, z domieszką elementów chińskich.

Religia Seszeli jest zróżnicowana. Większość mieszkańców wyznaje chrześcijaństwo, a w kraju żyją też wspólnoty hinduistyczne i muzułmańskie.

Symbolika państwowa obejmuje flagę Seszeli, herb z mottem Finis Coronat Opus, czyli „Koniec wieńczy dzieło”, oraz hymn Koste Seselwa.

Kto pierwszy opisał Seszele?

Pierwsi opisali wyspy żeglarze arabscy, którzy znali je dzięki handlowym szlakom Oceanu Indyjskiego. Ich opisy pojawiły się w średniowiecznych księgach arabskich. Al-Mahrī opisał wyspy Zarīn, czyli „złote”, i napisał, że jest ich siedem, a woda wokół jest zielona od glonów. Badacze utożsamiają je z Seszelami.

Europejczycy dotarli tu w XVI wieku. Pierwsze zauważenie wysp odnotowano 15 marca 1503 roku. Dokonał go Thomé Lopes na statku Rui Mendes de Brito, w wyprawie Vasco da Gamy. Portugalczycy nazwali grupę siedmiu wysp Siedmioma Siostrami.

Najwcześniejsze zarejestrowane lądowanie miało miejsce w styczniu 1609 roku. Dokonała go załoga statku Ascension pod dowództwem kapitana Alexandra Sharpeigha, podczas czwartej wyprawy Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej.

Nazwy wysp pochodzą od francuskiego polityka Jeana Moreau de Séchelles.

Czy piraci i Brytyjczycy zmieniali losy Seszeli?

Wyspy były przez pewien czas wykorzystywane przez piratów jako punkt pośredniego handlu między Afryką a Azją. Zmiana nastąpiła, gdy Francuzi zaczęli przejmować kontrolę. W 1756 roku kapitan Corneille Nicholas Morphey położył na Mahé kamień posiadania.

W czasie wojen rewolucyjnych we Francji brytyjska fregata HMS Orpheus przybyła na Mahé 16 maja 1794 roku. Francuski administrator Jean-Baptiste Quéau de Quinssy wolał negocjować, niż stawiać opór. Wyspy pozostały pod kontrolą francuską jako terytorium neutralne. Po brytyjskim podboju Isle de France w grudniu 1810 roku Seszele przeszły pod kontrolę brytyjską. Formalnie potwierdził to traktat paryski z 1814 roku. W 1903 roku Seszele stały się oddzielną kolonią koronną, odrębną od Mauritiusa.

Współcześnie Seszele są ważnym uczestnikiem walki z piractwem na Oceanie Indyjskim, głównie ze strony somalijskiej. Państwo otrzymało patrolowce, samoloty i drony od partnerów międzynarodowych.

Co to jest coco de mer i dlaczego rośnie tylko na dwóch wyspach?

Coco de mer, czyli Lodoicea maldivica, to palma z rodzaju Lodoicea, której jedynym gatunkiem jest ta roślina. Występuje wyłącznie na wyspach Praslin i Curieuse. Dawniej rosła też na mniejszych wysepkach: St Pierre, Chauve-Souris i Ile Ronde.

Owoc waży od 25 do 45 kg i ma średnicę od 40 do 50 cm. Dojrzewa 6 do 7 lat, a potem jeszcze około 2 lat kiełkuje. Nasiono ma od 10 do 25 kg. Drzewo dorasta do 25 do 34 metrów, a jego liście mają do 10 metrów średnicy.

Dawniej sądzono, że nasiona dryfują po morzu. Okazało się, że zdrowe orzechy są zbyt ciężkie, by pływać, dlatego zasięg rośliny jest tak ograniczony. Kiełkujący zarodek wytwarza łodygę zarodkową, która w Vallée de Mai może sięgać 10 metrów.

Samce mają kwiatostany dłuższe niż 2 metry, które wytwarzają pyłek przez wiele lat. Samice zaczynają kwitnąć w wieku od 11 do 45 lat.

Osobno piszemy o kuchni Seszeli i o rumie Takamaka.

Czy na Seszelach żyją żółwie olbrzymie?

Żółw olbrzymi Aldabra, Aldabrachelys gigantea, jest endemiczny dla Seszeli. Jego główna populacja żyje na atolu Aldabra. Ten atol jest chroniony przed wpływem człowieka. Mniejsze populacje żyją na wyspach Frégate i w Sainte Anne Marine National Park, na przykład na Moyenne. Na wyspie Aride wypuszczono 50 młodych osobników.

Samce ważą średnio 250 kg, a ich pancerz ma średnio 122 cm długości. Samice są mniejsze, z pancerzem średnio 91 cm i wagą około 159 kg.

Żółwie są roślinożercami. Jedzą trawy, liście, łodygi i owoce. Ich wędrówki wydeptują ścieżki, z których korzystają inne zwierzęta. Wytwarzają też specyficzne podłoże zwane „tortoise turf”, na którym rośnie ponad 20 gatunków traw i zielni.

W gorące dni żółwie kopią zagłębienia, chowają się w cieniu drzew albo w małych jaskiniach. Wiele z nich dożywa bardzo sędziwego wieku.

Jak zmieniała się gospodarka po niepodległości?

Seszele uzyskały niepodległość od Wielkiej Brytanii 29 czerwca 1976 roku. Kraj przeszedł z gospodarki rolniczej do zróżnicowanej gospodarki rynkowej, opartej na usługach, sektorze publicznym i turystyce.

W latach od 1976 do 2015 nominalny PKB wzrósł niemal o 700 procent, a parytet siły nabywczej niemal o 1600 procent. Od późnych lat 2010 rząd podejmuje kroki, by przyciągać inwestycje zagraniczne.

W latach 70. Seszele były miejscem wypoczynku gwiazd filmu i międzynarodowej elity. Prezydent France-Albert René ograniczał zbyt silne uzależnienie od turystyki i mówił, że chce zachować Seszele dla Seszelczyków.

Państwo prowadzi też politykę ochrony środowiska. Duża część wysp i wód wokół nich jest objęta ochroną. Plan przestrzenny morza ma wspierać gospodarkę błękitną.

Jak zbudowana jest władza na Seszelach?

Seszele są republiką prezydencką z państwem unitarnym. Prezydent jest jednocześnie szefem państwa i szefem rządu. Wybiera się go w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję. Gabinet tworzy prezydent, a skład gabinetu musi zyskać poparcie większości parlamentu.

Parlament to Zgromadzenie Narodowe, jednoizbowe, z 35 członkami. Dwadzieścia sześć mandatów obsadza się w wyborach bezpośrednich, a dziewięć przydziela się proporcjonalnie do wyników partii. Kadencja wynosi pięć lat.

Najwyższym sądem pierwszej instancji jest Sąd Najwyższy, utworzony w 1903 roku. Ostateczne odwołania rozpatruje Sąd Apelacyjny Seszeli.

W 1977 roku France-Albert René obalił pierwszego prezydenta, Jamesa Mancham, i rządził jako przywódca w systemie jednopartyjnym. W wyborach z 2020 roku po raz pierwszy wygrała partia opozycyjna.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu na Seszele?

Zacznij od pogody, bo sezony wyznaczają monsuny. Chłodniejszy okres przypada na monsun południowo-wschodni, od maja do września. Cieplejszy jest monsun północno-zachodni, od listopada do marca. Kwiecień i październik to miesiące przejściowe ze zmiennym wiatrem.

Wiatry sezonowe wpływają też na pływanie. Nie każda plaża nadaje się do kąpieli o każdej porze roku, dlatego trzeba stosować się do znaków ostrzegawczych. Trasa z Beau Vallon do Anse Major zajmuje od 1,5 do 2 godzin, a na końcu czeka mała, opustoszała plaża.

Vallée de Mai to park narodowy i obiekt światowego dziedzictwa UNESCO, z coco de mer. Warto sprawdzić przed wizytą aktualne opłaty za wejście na oficjalnej stronie parku lub w kasie na miejscu.

Po aktualne informacje o przepisach wjazdowych i transporcie sięgnij na oficjalną stronę seszelskiej organizacji turystycznej.

Szybkie odpowiedzi

Ile wysp mają Seszele?
Państwo składa się z 115 wysp na Oceanie Indyjskim. Największe z nich to Mahé, Praslin i La Digue.
Jakim językiem mówi się na Seszelach?
Oficjalnie obowiązują kreolski seszelski, angielski i francuski. Mniejszość posługuje się tamilskim.
Gdzie rośnie coco de mer?
Roślina występuje wyłącznie na wyspach Praslin i Curieuse. Dawniej rosła też na kilku mniejszych wysepkach.
Czy żółwie olbrzymie są na Seszelach dzikie?
Największa populacja żyje na atolu Aldabra, który jest chroniony. Mniejsze grupy można spotkać na niektórych innych wyspach.
Kiedy Seszele uzyskały niepodległość?
Stało się to 29 czerwca 1976 roku, kiedy kraj wyszedł spod władzy Wielkiej Brytanii.
Jaki jest najcieplejszy okres na Seszelach?
Cieplejszy jest monsun północno-zachodni, od listopada do marca. Chłodniejszy przypada na okres od maja do września.
Obok tego tekstu

Przeczytaj też